با استرس پس از آسیب روانی چه طور روبرو شویم

/, روانشناسی/با استرس پس از آسیب روانی چه طور روبرو شویم

با استرس پس از آسیب روانی چه طور روبرو شویم

ختلال روانی پس از آسیب روانی

اختلال روانی پس از آسیب روانی

اختلال استرسی پس از آسیب روانی :

پس از وقوع هر حادثه آسیب زا مثل سیل ، آتش سوزی ، زلزله ، تصادف و یا سوء استفاده جنسی زندگی فرد دگرگون میشود. موجی از ترس و استرس و درماندگی او را فرامیگیرد و مدام تصویر حادثه را در ذهن مرور میکند.

بیمار  با هر تجربه ی مشابه و یا عامل استرس زا ، رفتارهای آشفته و حاکی از بی قراری از خود بروز میدهد. این آشفتگی درصورت تداوم و عدم رسیدگی پزشکی و درمان میتواند به مرگ یا حادثه ناگوار دیگری منجرشود.

این اختلال استرسی که پس از سانحه روانی در فرد رخ میدهد را در پزشکی به اختصار  مینامند. اختلال استرسی پس از آسیب روانی در ( PTSD  ) کودکان بیشتر از حد تصور ماست و شاید از درک آن عاجز باشیم.

شیوع اختلال استرسی پس از آسیب روانی :

پس از وقوع یک حادثه ناگوار همچون سیل ، زلزله و .. بیش از نیمی از مردم تا پایان عمر این حادثه را به خاطر دارند ام تنها حدود 8% از آنها به این حوادث واکنشی در قالب اختلال استرسی نشان میدهند.

این اختلال پس از وقوع جنگ بسیار شایع تر است. به طور مثال در جنگ های اخیر آمریکا حدود 10% از سربازان با این بیماری دست و پنجه نرم کرده اند.

در شیوع این بیماری اتفاقات مهم زندگی به جز حوادث مثل طلاق یا جدایی و ضربه های عاطفی نیز موثر هستند. این اختلال ممکن است زمینه ژنتیکی ، نژاد و یا پیشینه در دوران کودکی داشته باشد.

علائم اختلال استرسی پس از آسیب روانی :

درصورتیکه فرد در معرض یک رویداد پرتنش باشد ، یا خاطره آن حادثه تکرار شود و یا یادآوری گردد . و به ویژه اگر اختلال بیش از یک ماه ادامه داشته باشد علائم اختلال استرسی به اشکال زیر بروز میکند.

– انزوا و بیزاری از دیگران

-رفتارهای پرخاش گرایانه و ناهنجاری های اجتماعی

-بی تابی و نا آرامی

-احساس شرم و گناه

-فقر هیجانی که به صورت انقباض عضلات صورت بروز میکند.

-اختلال در رشد و واپسروی‌های روانی (بازگشت به رفتارهای اولیه کودکان، شب‌ادراری، مکیدن شست و…)

-رفتارهای تهیجانی شدید و برانگیختگی بیش از حد (حالت گوش به زنگ بودن که به محض مواجه شدن با محرک تنش‌زا شوکه می‌شود)

اختلال خواب، کابوس و خواب‌های ترسناک (رویاهای هولناک بدون محتوای مشخص).

-دوری از حوادث و اماکنی که آن پیامد را به یاد می آورد .

-تصویرسازی ذهنی درباره آن پیامد به خصوص

-تمایل به بازی‌های تکراری پیرامون حادثه‌ای که تجربه کردند (درمورد کودکان).

-اختلال در کار روزانه، مشکلات در تمرکز و آموزش.

درمان اختلال استرسی پس از آسیب روانی:

روند درمان در بیماران مبتلا به اختلال استرسی پس از آسیب روانی بر اساس دو رویکرد روان شناختی و رفتارگرایی انجام میگیرد:

-رو به رو شدن با ترس و دوری از هرآنچه که حادثه را یادآوری میکند.

-استفاده از تکنیک آرام بخش و پذیرش احساسات بیمار در کاهش نشانه های استرس.

-تلاش و تمرین در راستای بازگرداندن بیمار به زندگی عادی.

– درمانگر با آموزش مهارت های لازم مربوط به تطبیق با شرایط ، تمرکز خودرا بر حل مشکلات بیمار می گزارد . و شرایط حمایتی را برای بیمار مهیا میکند.

-قرار گرفتن و معاشرت با افرادی که تجربه های مشابه داشته اند به بیمار کمک میکند تا مهارتهای مربوط به کنارآمدن و مدیریت با شرایط را می آموزد. حضور در گروههای حمایتی برای بیمارن دچار استرس بسیار مفید است.

نکته :

توجه کنید اگر علائم اختلال استرسی پس از آسیب روانی بیش از یک ماه طول بکشد باید نسبت درمان آن اقدام کرد. تداوم این اختلال در شغل و تحصیل و رفتار و .. فرد تاثیر منفی دارد.

در درمان دارویی از داروهای مهارکننده برای بازجذب سروتونین مانند فلوکستین، ضدافسردگیهای سه حلقه‌ای مانند ایمی‌پرامین، سیتالوپرام، پروپرانولول و کلونیدین استفاده می‌شود.

مراقبت پرستاری در اختلال استرس پس از ضایعه روانی :

بررسی پرستاری:

بیماریهای اختلال اضطراب علائمی مشابه بیماریهای طبی دارند . پس اولین قدم در تشخیص بیماری بررسی علائم آن است.

در تشخیص بیماری عالوه بر علائم جسمی باید به نشانه های روانی نیز توجه داشت. پرستار با توجه به واکنش های بیمار در مقابل موقعیت های خاص سطح استرس را تعیین میکند.

دقت دارد که بیمار به چه کاری مشغول میشود و در چه زمانی و کجا سطح استرس افزایش می یابد. همچنین تعامل بیمار با سایرین یا درون خوئد بیمار را مورد توجه قرار میدهد.

باید گذشته فرد و علت وقوع استرس را مطالعه کند.

درصورت لزوم برای کاهش سطح استرس باید از دارو کمک گرفت.

تشخیص پرستاری:

زمانیکه بیمار با با تعارضات ناخودآگاه مشخص دچار  اضطراب میشود با دلواپسی و علایم جسمانی بروز میکند.

بیمار در برابر موقعیت های فوبیک با اجتناب کردن و ترس واکنش نشان میدهد.

با گوشه گیری و انزوا ، اضطراب خود دربرابر شرایط اجتماعی و تعاملات را نشان میدهد.

ممکن است واکنش به صورت اختلال در خواب یا اختلالات تنفسی نیز باشد.

برنامه‌ریزی پرستاری :

پس از بررسی و تشخیص نوبت برنامه ریزی برای درمان است. و درمان مشخصا” با کاهش استرس امکان میپذیرد.

اقدام پرستاری :

از اقدامات اولیه پس از حادثه حتما کاهش سطح استرس است. پرستار بیمار را تشویق به یادآوری هرآنچه روی داده است میکند و به او فرصت میدهد تا هیجان و استرس خود را در موردآن پیامد بروز دهد.

ممکن است دوز پایین داروهای ضداضطراب برای آرام کردن فرد ضرورت داشته باشد . درمواردی برای آرام کردن و خواباندن بیمار از داروهای خواب آور نیز استفاده میشود.

شایع ترین واکنش به طور معمول در بیماران اجتناب فرد از تعامل با دیگران و فکرکردن درباره آنچه روی داده است. فرد ابتدا حادثه را انکار میکند و وانمود میکند اتفاقی نیافتاده. بیمار سعی در فراموش کردن آن دارد.دراین شرایط بیمارباید حوادث استرس را یادآوری کند و به این یادآوری تشویق شود.همچنین، حمایت‌های محیطی (مثل دوستان و بستگان) باید فراهم شود و بیمار از معرض استرس دور بماند.

درمان :

برای درمان ترس از روشهای مواجه سازی برای حساسیت زدایی استفاده میشود . در این روش بیمار تشویق میشود بکه وارد موقعیت های مشابه  گردد.

برای بهبود تعاملات اجتماعی ، بیمار تشویق میشود به ارتباط با دیگران و انجام فعالیت های جمعی. بیمار هرچه بیشتر در انزوا باشد ، بهبود او به تاخیر میافتد.

برای حل اختلال در خواب بیمار باید از مصرف کافئین و سیگار اجتناب کند . ایجاد محیط آرام برای خواب و استفاده از آرامبخش ها برای این درمان تجویز میشود.

اختلالات تنفسی به صورت تمرین تنفس در یک نایلون رفع میشود. بیمار آموزش میبیند کند و تحت کنترل نفس بکشد.

ارزیابی پیوسته پیشرفت بیمار برای دستیابی به نتایج شناخته شده چه در داخل بیمارستان و چه در جامعه توسط پرستار. ملاک نهایی برای ارزشیابی نتایج، توانایی بیمار برای عملکرد در سطح انجام فعالیت‌های روزانه زندگی در یک سطح آرام.

 

تجاوز یک رویداد شایع :

یکی از رویدادهای شایع و استرس زا در این مورد تجاوز یا سوء استفاده جنسی است. عواقب این پیامد بلندمت بوده و اختلالات شناختی را به دنبال دارد. بازخورد این پیامد در جامعه و با توجه به عوامل فرهنگی میتواند تجاوز را تعدیل یا به آن دامن بزند.

رابطه جنسی یاکاملا نامشروع است  یا در شکل تجاوز بروز میکند . در تجاور قربانی سلب اختیار میشود و به زور مورد حمله قرار میگیرد.پس باید همیشه دانست که تجاوز اولا نامشروع است و ثانیا” بازور و اکراه انجام میگیرد.

در تجاوز ارداه فرد نادیده گرفته میشود و ارزش انسانی او زیرسوال میرود. فرد متجاوز برای لذت جویی خود ، دیگری را مورد آزارجنسی قرار داده و از او به جای شریک جنسی ، یک قربانی میسازد.

با توجه به اینکه امروزه در دنیا تجاوز به عنف یک پیامد مشکل عمده به شمار می آید . بیشترین عامل ایجاد اختلال PTS  به ویژه درمیان زنان سوء استفاده جنسی است. و اغلب قربانیان پس از حادثه به بیمارستان روانی مراجعه میکنند. هسته اصلی این اختلال ، استرس و ترس از کشته شدن است.

مشهورترین مطالعه در این زمینه مربوط به بگــز و هولمسترون است که در سال 1974 انجام گرفت.او اصطلاح واکنش تراماتیک را برای واکنش استرسی به تجاوز به کاربرد.

مفهوم اختلال استرس پس از ضربــه در سال  1995 تا حدود زيادي جاي سندروم تراماتيك تجاوز به عنف راگرفت .اختلال استرس پس از ضربه در هفته های اول پس از تجاوز رخ میدهد. به مرور و بسته به محیط اطراف قربانی این استرس کاهش می یابد.

دختران قربانی سوء استفاده جنسی ، احساساتی نظیر ترس و خشم ، احساس گناه و شرم یا اختلال در خوابیدن و غذا خوردن دارند. آنها ممکن است فرار از مدرسه را تجربه کنند . اختلا در رفتارهای جنسی را نیز بروز دهند.

جالب است بدانیم :

در تحقیقی که سال 1997 در کشورهای آفريقــاي جنوبي، تايلند، تركيه، آمريكــا و زامبيا انجام شده است ، زنانی که به عنوان فاحشه فعالیت میکردند مورد تجاوز جنسی قرار گرفته اند.

حدود 67% از این زنان نشانه های اختلال PTSD را داشته اند. یافته‌ها ی ناشی از تحقیقات نشان میدهد که

حادثه حمله ی جنسی و ابتلا به PTSD  موجب اختلال در عملکرد کلی حافظه روزمره ، حافظه کلامی و حافظه آینده‌نگر این گروه شده است.

توسط |۱۳۹۷-۶-۱۳ ۱۶:۳۱:۱۰ +۰۰:۰۰۳۱ام مرداد, ۱۳۹۷|دسته‌ها: روانپزشکی, روانشناسی|برچسب‌ها: , , , , , , |بدون دیدگاه

درباره نویسنده:

دیدگاه خود را بنویسید

طراحی سایت